วิธีการดูแลรักษาที่สารมารถทำได้ด้วยตัวเอง

   ก่อนที่เรามาดูวิธีการดูแลรักษา เราต้องมาความรู้จักกับโรคขากรรไกรค้าง หรือ อ้าปากได้จำกัดกันก่อน 

อาการของโรค

   สำหรับอาการที่พบได้บ่อย มักจะเกิดขึ้นเวลาที่เราเคี้ยวอาหารที่ แข็ง เหนียว  การเคี้ยวอาหารนานๆ หรืออ้าปากมากเกินไป เช่นการหาว ซึ่งอาการดังกล่าวจะเกิดขึ้นเอง และหายไปได้เอง เมื่อเวลาที่เราหยุดใช้งานขากรรไกร แต่ในช่วงที่อาการเป็นหนัก ผู้ป่วยก็จะเกิดอาการปวด หรืออ้าปากไม่ได้ อาจจะนานหลายวันหรือเป็นสัปดาห์ ซึ่งในทางการแพทย์นั้นเรียกความผิดปรกติของอาการนี้ว่า (Temporomandibular Disorder : TMD) 

   

  

 ข้อต่อขากรรไกร เป็นข้อต่อที่เชื่อมระหว่างขากรรไกรล่าง และกะโหลกศีรษะ อยู่ในตำแหน่งด้านข้างของใบหน้าที่บริเวณหน้าหู ทั้งสองข้างข้อต่อขากรรไกร ถือว่าเป็นข้อต่อที่มีความสลับซับซ้อนมากที่สุด และถูกใช้งานมากที่สุดในร่างกายมนุษย์

กลุ่มที่พบบ่อย  

   อาการของโรคนี้มักพบมากในกลุ่มผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ตอนต้น หรือในกลุ่มผู้ที่ชอบกัดเน้นฟัน และพบว่ามักจะสัมพันธ์กับความเครียด เช่น ช่วงสอบ ย้ายที่อยู่ใหม่ หรือเริ่มงานใหม่ เป็นต้น

TMD เกิดขึ้นได้อย่างไร

   ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด ในรายที่มีอาการอย่างเฉียบพลันมักพบว่า มีประวัติ การบาดเจ็บที่ข้อต่อขากรรไกร และกล้ามเนื้อ บดเคี้ยว

การดูแลรักษาเบื้องต้นที่ผู้ป่วยสามารถจะทำได้ด้วยตัวเอง

• สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการปวดของกล้ามเนื้อแก้ม หรือบริเวณขากรรไกร ให้ลองพูดคำว่า "เอ็ม" ได้ทำวันละหลายๆครั้ง ครั้งละ 4-5 นาที
• สำหรับผู้ป่าวยที่มีอาการ อ้าปากได้จำกัด ให้ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง นิ้วนาง ทั้งสองข้างนวดบริเวณจุดที่ปวดประมาณ 10-15นาที
• ทานอาหารอ่อน และพยายามเคี้ยวอาหารให้เท่ากันทั้งสองข้าง
• หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่ทำให้ต้องเคี้ยวเป็นระยะเวลานาน หรืออ้าปากกว้าง ๆ เช่น หาว เคี้ยวหมากฝรั่ง ชอบกัดของแข็ง หรือกัดเน้นฟันเล่น
• ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นประคบบริเวณที่ปวด โดยประคบครั้งละ 10-20 นาที 3-5 ครั้ง ต่อวัน
• พยายามยกลิ้นมาแตะเบา ๆ ที่เพดานแข็งด้านบนของช่องปาก เพื่อให้ฟันไม่แตะสัมผัสกันเพื่อหวังผลให้ กล้ามเนื้อบดเคี้ยวและข้อต่อขากรรไกร ผ่อนคลายและอยู่ในระยะพักตลอดเวลา
• ยาแก้ปวด เช่น พาราเซตามอล และไอบูโพรเฟน สามารถช่วยบรรเทาอาการปวดในรายที่มีอาการเฉียบพลันและรุนแรงได้
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ งดเครื่องดื่ม จำพวก ชา กาแฟ และ แอลกอฮอล์ และใช้เทคนิคในการผ่อนคลาย เพื่อลดความเครียด

   อย่างไรก็ตามผู้ป่วยควรที่จะไปปรึกษาทันตแพทย์ เพราะเมื่ออาการเป็นนักมาก ก็อาจจะยากที่จะรักษาได้